
Statut szkoły stanowi najwyższy dokument w hierarchii aktów prawa wewnątrzszkolnego, który określa jej działalność.

Statut szkoły powinien być zgodny z aktami prawa powszechnie obowiązującego tj. ustawami i rozporządzeniami oraz aktami prawa miejscowego, uchwałami organów stanowiących organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe, jak również tworzony zgodnie z Zasadami Techniki Prawodawczej stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad Techniki Prawodawczej”. Pierwszy statut szkole nadaje jej organ prowadzący. Zgodnie z przepisami Prawa oświatowego, organem prowadzącym szkołę może być jednostka samorządu terytorialnego, osoba fizyczna albo osoba prawna.
Pierwszy statut szkoły musi zostać przesłany kuratorowi oświaty oraz innym organom właściwym do sprawowania nadzoru pedagogicznego nad szkołą. Przy ustanowieniu statutu, organ uprawniony do ustalenia jego treści musi się liczyć z koniecznością uwzględnienia regulacji zawartych m.in. w Konwencji o prawach dziecka – w zakresie uregulowanych tam powszechnie obowiązujących praw dziecka jak również przepisów ustawy o systemie oświaty w zakresie, w jakim regulują konstruowanie wewnątrzszkolnego systemu oceniania.
Zgodnie również z sentencją wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2017 r. II SA/Gl 124/17 przy tworzeniu statutu placówki należy pamiętać, iż w stosunku do organów administracji publicznej nie stosuje się zasady, zgodnie z którą to, co nie jest zakazane, jest dozwolone. Przeciwnie: dozwolone jest tylko to, co znajduje wyraźną podstawę prawną (art. 7 Konstytucji RP).
Ustawodawca zdecydował się wprowadzić dwa odrębne przepisy regulujące odpowiednio statut publicznej i niepublicznej szkoły. Zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, treść statutu szkoły niepublicznej powinna zawierać w szczególności:
W statucie nie dokonujemy powtórzeń przepisów znajdujących się w aktach prawnych i ustawach, jak również nie modyfikujemy treści powszechnie obowiązujących przepisów.

Ramowy statut publicznej szkoły podstawowej określa załącznik nr 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Rozporządzenie ma zastosowanie tylko do publicznych jednostek oświaty. W efekcie, należy stwierdzić, że przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania do szkół niepublicznych.
Wymagania co do statutu niepublicznej szkoły określił ustawodawca w art. 172 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe.
Statut szkoły podstawowej publicznej, w której zorganizowano oddziały przedszkolne musi informować, że szkoła prowadzi takie oddziały. Jest to podstawa prawna działania takich oddziałów w konkretnej szkole. Ponadto powinien zawierać wybrane zapisy przyjęte dla statutów przedszkoli, określone w załączniku nr 1 rozporządzenia MEN z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Zakres spraw oddziałów przedszkolnych, które trzeba uregulować w statucie szkoły wynika z zasady, że w takich oddziałach realizowane są cele i zadania określone dla przedszkoli w podstawie programowej wychowania przedszkolnego.
Do oddziałów przedszkolnych w niepublicznej szkole podstawowej zastosowanie znajdzie art. 172 ust. 3. Prawa oświatowego. Zgodnie z nim przepis art. 172 ust. 2 pkt 5 i 6 i art. 102 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do statutu oddziału przedszkolnego w niepublicznej szkole podstawowej. Z tym że czas pracy oddziału przedszkolnego w niepublicznej szkole podstawowej ustala organ prowadzący.
Statut niepublicznej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym powinien więc określać m.in.:
Należy również pamiętać, iż w statucie publicznej szkoły określa się obowiązki ucznia z uwzględnieniem właściwego zachowania podczas zajęć edukacyjnych, usprawiedliwiania w określonym terminie i formie, nieobecności na zajęciach edukacyjnych, w tym formy usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie, przestrzegania zasad ubierania się uczniów na terenie szkoły lub noszenia na terenie szkoły jednolitego stroju, przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły jak również właściwego zachowania wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły oraz pozostałych uczniów.
Treść statutu publicznej szkoły zawiera rozszerzony zakres elementów wskazanych w przepisie regulującym statuty szkół niepublicznych. Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe obok elementów obligatoryjnych w statucie niepublicznej szkoły, przepis rozszerza katalog treści statutu publicznej szkoły o:
Należy również pamiętać, iż w statucie publicznej szkoły określa się obowiązki ucznia z uwzględnieniem właściwego zachowania podczas zajęć edukacyjnych, usprawiedliwiania w określonym terminie i formie, nieobecności na zajęciach edukacyjnych, w tym formy usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie, przestrzegania zasad ubierania się uczniów na terenie szkoły lub noszenia na terenie szkoły jednolitego stroju, przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły jak również właściwego zachowania wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły oraz pozostałych uczniów.
Ramowy statut:
Ramowy statut publicznej szkoły policealnej określa załącznik nr 5e Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
Ramowy statut publicznego:
Ramowy statut publicznej szkoły policealnej określa załącznik nr 5e Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

Zgodnie z art. 72 ustawy Prawo oświatowe, do kompetencji rady pedagogicznej należy przygotowanie projektu zmian statutu szkoły publicznej i przedstawienie do uchwalenia radzie szkoły. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkie publiczne szkoły są zobowiązane do powołania rady szkoły. Jeżeli ze względu na specyfikę organizacji pracy i zadania nie ma możliwości wyłonienia stałej reprezentacji uczniów lub rodziców, którzy wchodzą w skład rady szkoły, to szkoła jest zwolniona z obowiązku jej powołania, zaś zadania rady szkoły wykonuje wtedy rada pedagogiczna.
Całkowicie odmiennie prezentuje się kwestia procedury zmiany statutu w szkole niepublicznej. Ustawodawca postanowił nie wprowadzać przepisów regulujących procedurę zmiany statutu pozostawiając w tej kwestii dużą autonomię organom prowadzącym. Każdorazowo należy zatem badać postanowienia zawarte w statucie szkoły, który odpowiednio do przepisu zawartego w art. 172 ust. 2 pkt. 3) ustawy Prawo oświatowe powinien określać organy szkoły i zakres ich działań.
Jak pokazuje praktyka, w większości niepublicznych szkół, podmiotem uprawnionym do wprowadzania zmian w statucie są ich organy prowadzące.
Kancelaria Prawa Gospodarczego i Oświatowego wspiera swoich klientów zapewniając porady prawne z Prawa oświatowego, w tym w obszarze przygotowywania i zmiany statutu szkoły.
Zapraszamy do kontaktu.

Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe, statut szkoły powinien zawierać w szczególności:
Natomiast w przypadku szkół dla dzieci i młodzieży, statut powinien określać także takie elementy jak: